download pdf

No. 1

 

MARIUS LUT/ FABIAN WESTPHAL

 

7 november t/m 18 december

 

No.1 is de eerste presentatie in een serie van drie dit seizoen, waarin een beginnende Groningse kunstenaar is gekoppeld aan een kunstenaar van elders. Het project is een uitwerking van de, door de Gemeente Groningen, ingestelde regeling ‘Groningse Nieuwe’.

 

Fabian Westphal. (Groningen)

Fabian Westphal studeerde zo’n anderhalf jaar geleden af aan de Academie Minerva. Op een wand van Ī 4 bij 12 meter installeerde hij een reeks van tientallen paneeltjes in een strakke ordening. In eerste aanblik lijken de paneeltjes vrijwel identiek. Bij nadere beschouwing zijn het alle variaties op een ordening van cirkels, vierkanten en driehoeken in primaire kleuren.

Dat een academie-verlater met dergelijk werk afstudeerde zien we niet zo vaak. En dat een academie-verlater met een enkel monumentaal werk zich presenteert ook niet. Een reden voor K09 om hem eens op zijn atelier te bezoeken en verder te volgen. Daar zagen we ook ander werk van Fabian, intuÔtiever- zo men wil poŽtischer - werk, waarin het materiaal een belangrijker rol speelde dan in het meer constructivistische werk. Zeer divers werk - gemaakt in de experimenterende beslotenheid van academische opleidingen - die nieuwsgierig maakte naar welke kant het uiteindelijk op zou gaan.

Fabian Westphal werkt momenteel nog op het Frank Mohr Instituut in Groningen.

 

Marius Lut (Den Haag)

Marius Lut - zelf nog relatief jong - ontwikkelt zich al een jaar of tien als beeldend kunstenaar. In 2008 en 2009 resideerde hij in op de Rijksacademie in Amsterdam. Zijn werk wordt vertegenwoordigd door galerie WEST in Den Haag, die zijn werk onder andere gaat presenteren op belangrijke beurzen in Parijs en Miami. K09 heeft het vermoeden er net op tijd bij te zijn, om het zo maar eens te zeggen. In een essay over het werk van Marius Lut noemt de kunstscribent Hans de Jager Hartog hem tegelijk een ‘schreeuwer’ en een ‘fluisteraar’. Een schreeuwer vanwege het monumentale en ogenschijnlijk ‘hard-edge’ karakter van zijn werk. Vooral op platte afbeeldingen van zijn werk (foto’s of computerscherm) heeft het deze uitstraling en doet het denken aan werk van bijvoorbeeld Elsworth Kelly. In werkelijkheid is het werk veel subtieler en genuanceerder (vandaar de ‘fluisteraar’). Zo maakte Lut een serie werken in monochroom helder beschilderd hard-plastic, waarbij het materiaal, door de wijze waarop het op een frame is bevestigd, licht glooit. Dit levert een interactie op met het licht, de ruimte en de beschouwer. Een andere manier van kijken dan een voormalig minister van Cultuur die bij het zien van een groot werk van Lut - bestaande uit 2 grote vormen - opmerkte: ‘ach, een broodje’.

Het werk van Lut laat tevens zien dat het handwerk is en geen machinaal of door anderen te reproduceren iets. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Marius Lut eerder Willem de Kooning tot zijn favoriete kunstenaars rekent dan Kelly.

Marius Lut is tevens mede-initiator en organisator van kunstenaarsinitiatief ‘Billytown’ in Rijswijk. Een initiatief dat inmiddels ook een landelijke bekendheid heeft gekregen.

 

Marius Lut was door K09 enige tijd geleden al uitgenodigd een presentatie te maken in onze ruimte. Het project ‘Groningse Nieuwe’ biedt ons de gelegenheid het werk van Lut te combineren met dat van Westphal, met de verwachting dat deze combinatie een boeiend geheel zou kunnen opleveren.

Beide kunstenaars baseren zich in hun werk op gereduceerde vormen en het gebruik van diverse materialen. De relatie met modernistische opvattingen zoals het -al dan niet seriŽle - minimalisme, geometrie, het constructivisme is in hun werk aanwezig, modernistische opvattingen - in hun tijd revolutionair en nieuw - die in de afgelopen decennia deel zijn gaan uitmaken van de alledaagse werkelijkheid. In omringende vormgeving, reclames, logo’s ziet men deze opvattingen ruimschoots terug.

Veel jonge kunstenaars nemen op hun beurt deze dagelijkse zaken weer tot onderwerp van hun werk. Reclame-uitingen, logo’s en dergelijke zijn op hun beurt de aanleiding tot het maken van autonome kunstwerken. Het modernisme bijt zichzelf daarmee als het ware weer in haar eigen staart. De vraag daarbij is of dit beeldende kunst oplevert dat boeiend genoeg is of iets toevoegt aan wat reeds bestaat.

Bij Lut en Westphal zijn dat bijvoorbeeld de gebruikte materialen. Bij Marius Lut, zo hebben we gemerkt, is dat ook de relatie tussen het werk en de ruimte. Het is geen werk geŽnt op de ruimte - zoals installatiekunstenaars de ruimte als uitgangspunt voor het werk nemen - maar werk dat op zorgvuldig overwogen wijze in een ruimte is opgehangen en neergezet. Een aspect van het maken van een presentatie dat we bij Fabian Westphal (nog?) niet zijn tegengekomen.

 

Beide kunstenaars zijn de afgelopen weken intensief bezig geweest met het maken van de expositie. Daarin speelde Marius Lut een begeleidende rol. Het is voor het eerst dat Fabian Westphal zijn werk toont buiten de beslotenheid van een academie en het geheel had het karakter van een intense 1 op 1 masterclass.

Vragen als: wat laat je zien, waarom en hoe presenteer je dat kwamen aan de orde.

Van dit proces zal ter zijner tijd een beeld- en tekstverslag beschikbaar zijn, samen met de andere geplande presentaties.

Bovendien - aangezien er op het gebied van kunstkritiek en dergelijke in Groningen nagenoeg niets gebeurt - zal Roel Arkesteijn (voormalig conservator van het Haags Gemeentemuseum en momenteel onder meer werkzaam bij ‘Het Domein’ in Sittard) over de presentaties een essay schrijven.

 

Tenslotte nog dit: recent kwamen we in het BK-journaal een overzicht tegen van startstipendia uitgedeeld door het Fonds voor Beeldende Kunst en Vormgeving voor kunstenaars minder dan 5 jaar afgestudeerd aan een Academie in Nederland. Van de ruim 300 aanvragen waren er 76 gehonoreerd. 40 daarvan gingen naar kunstenaars in Amsterdam, 7 naar kunstenaars uit Utrecht, 6 in Den Haag, 7 in Rotterdam, 7 naar kunstenaars uit het Oosten (Eindhoven, Arnhem o.a.); 8 uit het Zuiden (Breda, Den Bosch); 1 uit het midden van het land (Zwolle) en welgeteld 0 kunstenaars uit het Noorden van Nederland.

Wij hebben daar vooralsnog geen verklaring voor. Vraagt men hier niks aan? Zijn de afgestudeerden reeds halsoverkop naar elders vertrokken? Is de kwaliteit niet goed genoeg? Voor nu is dit nog een simpele vaststelling.

 

K09 - 7 november 2010.

 

 

Jacob van der Veen/ Joke Vos

 

 

 

 

 

Courtesy: Galerie West (Marius Lut)

www.mariuslut.com